Achtergrond

De kiem 'Staphylococcus aureus' veroorzaakt wereldwijd de meeste in het ziekenhuis opgelopen infecties. Vooral kritisch zijn daarbij de infecties door Methicillin-resistente staphylococcen (MRSA), voor die er nog weinig mogelijkheden van een antibiotica-behandeling bestaan. Uit de literatuur is bekend, dat het optreden van MRSA met en verhoogde morbiditeit en mortaliteit geassocieerd is. Bovendien bestaat, door de in het ziekenhuis gekregen MRSA-infecties en MRSA-bloedvergiftigingen in vergelijk met 'Methicillin sensiblen S. aureus, een beduidend verhoogde sterfelijkheid. Naast uitgebreide en ernstige ziekteprocessen betekent het optreden van MRSA uiterst complexe en voor de ziekenhuizen zeer dure consequenties, in extreem geval, de sluiting van hele afdelingen.

Nosokomiale besmettingen met MRSA voeren tot een duidelijk verlengde ligduur van de patiënten, evenals tot extra kosten wegens noodzakelijke hygiënemaatregelen (b.v. isolering in een eenpersoonskamer) en de beperkte therapiemogelijkheid met vele bijwerkingen (b.v. Vancomycin) en dure antibiotica (b.v. Linezolid). Engemann et al., 2003 rekenen met bijkomende gemiddelde kosten bij de MRSA wondinfectie op 92.363 $. De toenemende behandeling van ernstig zieke patiënten en het stijgend aantal complexe geneeskundige maatregelen verscherpen deze situatie bijkomend. Bij toenemende lege kassas in ons gezondheidssysteem kan dit tot amper meer oplosbare conflicten voeren. In Duitsland werd in de laatste 10 jaren een stijging van MRSA-praevalenz van alle S.aureus isolate waargenomen. In Nederland en in Skandinavië houdt zich het aandeel sedert jaren stabiel op minder dan 3 %. Het optreden van MRSA is geen noodlot. Vooral in Nederland blijkt duidelijk, dat een consequentes te werk gaan naar het principe 'search and destroy', MRSA op een gering restaandeel terugdringen laat. In vele andere landen, in die geen inspanningen gedaan worden om de nosokoniale uitbreiding van MRSA te verhinderen, overtreft het MRSA-aandeel gedeeltelijk 80 %. In zodanige ziekenhuizen treden ook MRSA op die tegen alle beschikbare antibiotica resistent zijn. Dit is b.v. het geval in Japan waar gedeeltelijk tot 30 % van MRSA als niet meer als specifiek therapeerbaar gelden.

Eveneens zijn er beschrijvingen van niet-meer therapeerbare MRSA uit de USA. Het feit dat men in expertenkringen met geen beslissende nieuwontwikkeling van antibiotische effectklassen in de volgende 20 jaren rekent, is bovendien zorgwekkend. Ertoe komt dat ook andere bacteriën, gelijksoortig met de MRSA, een multi-weerstand ontwikkelen (Vancomycin resistente Enterokokken, Extended Spectrum Beta-Laktamase resistente bacteriën). De strukturen van een netwerk ter preventie tegen MRSA zullen ook tot insluiting van andere multiresistente bacteriën bruikbaar zijn. Belangrijk is hierbij, dat MRSA niet altijd als de 'novo genese' uit gevoelige S.aureus ontstaan, maar een gering aantal van resistente klonen onstaan zijn en zich van persoon tot persoon wereldwijd uitbreiden. MRSA gedraagt zich bij onvoldoende hygiëne gelijk een ongemerkte, maar toch een epidemieaardige uitbreidende besmettelijke ziekte. De enige methode om het MRSA-probleem in de greep te krijgen is een consequent 'search and destroy'-programma dat zich aan de radicale omzetting van hygiënerichtlijnen en rationale antibiotische therapieaanbevelingen houdt en dat de gelijktijdige inlichting van het personeel in het gezondheidswezen, evenals de overige bevolking tot basis heeft.

Community acquired CA-MRSA – The New threat

Hoewel lang gedacht is dat het MRSA-probleem uitsluitend een ziekenhuisprobleem is zien we de laatste jaren een toename van de zogenaamde „community acquired MRSA“ (CA-MRSA), dat wil zeggen; MRSA besmettingen bij patienten die nog nooit in een ziekenhuis zijn opgenomen geweest. CA-MRSA zijn instaat om bij gezonde mensen, vooral kinderen en senioren, hevige infecties te veroorzaken die sterfte tot gevolg kunnen hebben en vormen dan ook voor de gezonde bevolking buiten de ziekenhuizen wezenlijk een gevaar.

De doelstelling van het EUREGIO-Project is het opzetten van een grensoverschrijdend netwerk in de Regio Münsterland/Twente, dat als doel heeft de MRSA-prevalentie aan de Duitse kant van de grens, door middel van samenwerking en informatie uitwisseling, tot het niveau aan de Nederlandse zijde te verminderen.
Aan Nederlandse zijde zal de uitbreiding van CA-MRSA geïnventariseerd en gecontroleerd worden waarmee er meer grip op een latent gevaar voor de volksgezondheid kan worden verkregen.